تأیید ۴ واکسن کرونا برای سال ۲۰۲۶–۲۰۲۷؛ سویه XFG در کانون توجه
با ادامه گردش و تکامل ویروس SARS-CoV-2، سویههای جدیدی از ویروس عامل کووید-۱۹ در نقاط مختلف جهان در حال ظهور و گسترش هستند. به همین دلیل، واکسن کرونا نیز بهصورت دورهای بهروزرسانی میشود تا بتواند با سویههای در حال گردش تطابق بیشتری داشته باشد و از افراد، بهویژه گروههای در معرض خطر، در برابر بیماری شدید محافظت کنند.
در آستانه فصل پاییز و زمستان ۲۰۲۶–۲۰۲۷، سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) چهار واکسن بهروزشده کووید-۱۹ را تأیید کرده است. این واکسنها سویه XFG از دودمان JN.1 را هدف قرار میدهند؛ سویهای که در زمان انتشار این گزارش، یکی از سویههای مهم در گردش ویروس در جهان محسوب میشود. اگرچه شواهد موجود نشان میدهد XFG لزوماً باعث بیماری شدیدتری نسبت به سایر سویهها نمیشود، قابلیت انتقال بالای آن توجه متخصصان را به خود جلب کرده است.
این مقاله که در ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شده است، به بررسی چهار واکسن بهروزشده مورد تأیید FDA، تفاوت آنها از نظر گروههای سنی و شرایط دریافت، ویژگیهای سویه XFG و اهمیت بهروزرسانی سالانه واکسنهای کووید-۱۹ میپردازد. همچنین گروههایی که به دلیل سن یا داشتن بیماریهای زمینهای بیشتر در معرض خطر بیماری شدید قرار دارند و ممکن است از دریافت واکسن سود ببرند، معرفی خواهند شد.
تأیید ۴ واکسن جدید کرونا برای فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷؛ واکسنهای بهروزشده کووید-۱۹ چه کسانی را هدف قرار میدهند؟
سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) در تاریخ ۲۷ اوت از تأیید چهار واکسن بهروزشده کووید-۱۹ از شرکتهای مدرنا (Moderna)، نواوکس-سانوفی (Novavax-Sanofi) و فایزر-بیوانتک (Pfizer-BioNTech) برای فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ خبر داد.
هر یک از این واکسنهای بهروزشده برای هدف قرار دادن سویه XFG از دودمان JN.1 طراحی شدهاند؛ سویهای که در حال حاضر شایعترین سویه کووید-۱۹ در جهان محسوب میشود.
این انواع واکسن کرونا برای تمام افراد ۶۵ سال و بالاتر و همچنین افراد جوانتری که به دلیل ابتلا به بیماریهای زمینهای در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به نوع شدید کووید-۱۹ قرار دارند، تأیید شدهاند.
چهار واکسن کرونا : تفاوتها
اگرچه تمام این واکسنهای بهروزشده کرونا سویه یکسانی را هدف قرار میدهند، شرایط دریافت واکسن کرونا بر اساس سن و بیماریهای زمینهای افراد متفاوت است که در ادامه به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت.
COMIRNATY فایزر-بیوانتک: برای افراد ۵ ساله و بالاتر که بیماری زمینهای دارند و همچنین همه افراد ۶۵ ساله و بالاتر تأیید شده است.
SPIKEVAX مدرنا: برای افراد ۶ ماهه و بالاتر که بیماری زمینهای دارند و همچنین همه افراد ۶۵ ساله و بالاتر تأیید شده است.
MNEXSPIKE مدرنا : برای افراد ۱۲ ساله و بالاتر که بیماری زمینهای دارند و همچنین همه افراد ۶۵ ساله و بالاتر تأیید شده است.
NUVAXOVID نواوکس : برای افراد ۱۲ ساله و بالاتر که بیماری زمینهای دارند و همچنین همه افراد ۶۵ ساله و بالاتر تأیید شده است.
از نظر فناوری ساخت، COMIRNATY، SPIKEVAX و MNEXSPIKE از نوع واکسنهای mRNA هستند. در مقابل، NUVAXOVID یک واکسن پروتئینمحور است. هر چهار واکسن با هدف ایجاد محافظت در برابر سویههای در حال گردش ویروس کرونا بهروزرسانی شدهاند.
چرا واکسن بهروزشده کووید-۱۹ اهمیت دارد؟
واکسنهای بهروزشده کووید-۱۹ اهمیت دارند، زیرا سویههای جدید ویروس را هدف قرار میدهند.
دکتر مونیکا گاندی (Monica Gandhi)، استاد پزشکی در دانشکده پزشکی دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو، در گفتوگو با سایت Healthline توضیح داد که SARS-CoV-2، ویروسی که باعث ابتلا به کووید-۱۹ میشود، بهسرعت تکامل پیدا میکند. دلیل اصلی این مسئله، گردش گسترده ویروس و بالا بودن میزان انتقال آن، بهویژه در شرایط فعلی، است.
دکتر ویلیام شافنر (William Schaffner)، استاد بخش بیماریهای عفونی دانشگاه وندربیلت، نیز در گفتوگو با Healthline گفت:
واکسن کرونا و آنفلوانزا هر پاییز بهروزرسانی میشوند تا بیشترین تطابق ممکن را با گونهای از ویروس داشته باشند که انتظار میرود در زمستان پیشِ رو غالب باشد.فناوری mRNA میتواند بهسرعت خود را با سویههای در حال تغییر سازگار کند؛ بنابراین، واکسنهای بهروزشده میتوانند محافظت مناسبی در برابر ابتلا به بیماری شدید ایجاد کنند.
گاندی نیز اضافه کرد: «تطبیق واکسن سالانه با جدیدترین سویه ویروس دشوار است. در حال حاضر، SW2 با شیوع ۲۱ درصدی، شایعترین سویه در ایالات متحده است. بااینحال، XFG و SW2 ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند. بنابراین، انتظار میرود جدیدترین واکسن کووید-۱۹ مورد تأیید FDA بتواند از آمریکاییهایی که امسال دوز یادآور واکسن را دریافت میکنند، در برابر بیماری شدید و حتی در صورت مواجهه با ویروس، تا حدی در برابر ابتلا نیز محافظت کند؛ میزان این محافظت به سویهای که فرد در معرض آن قرار میگیرد بستگی دارد.
ویروس عامل کووید-۱۹ همچنان در حال تغییر و تکامل است و بهروزرسانی سالانه واکسنها به حفظ سطح مناسبی از محافظت در برابر سویههای در حال گردش کمک میکند.
بر اساس برآورد ۲۶ اوت، مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای ایالات متحده (CDC) اعلام کردهاند که موارد ابتلا به کووید-۱۹ در ۴۷ ایالت در حال افزایش است یا احتمالاً روند افزایشی دارد.
سویه XFG چیست؟
شافنر توضیح داد که سویه XFG بخشی از خانواده اُمیکرون (Omicron) ویروسهای عامل کووید-۱۹ است. این سویه از نظر بالینی ویژگی متمایزی ندارد، اما همچنان میتواند در سراسر کشور باعث بیماری شدید و بستری شدن در بیمارستان شود.
گاندی نیز افزود که به نظر میرسد سویه XFG که با نام Stratus نیز شناخته میشود، عامل اصلی نرخ بالای انتقال ویروس باشد؛ دستکم بر اساس آنچه در اواخر تابستان مشاهده شده است. این سویه معمولاً نسبت به سایر سویهها باعث بیماری شدیدتر نمیشود.
مهمترین ویژگی متمایزکننده سویه XFG، میزان بالای قابلیت انتقال آن است.
چه افرادی باید دریافت واکسن کووید-۱۹ را در نظر بگیرند؟
تمام واکسنهای بهروزشده برای افراد ۶۵ سال و بالاتر تأیید شدهاند. این گروه به دلیل برخورداری از خطر بیشتر ابتلا به بیماری شدید ناشی از کووید-۱۹، در اولویت دریافت واکسن قرار دارند.
این واکسنها همچنین برای افرادی که به بیماریهای زمینهای مبتلا هستند، تأیید شدهاند؛ از جمله:
- بیماری مزمن کلیه (CKD)
- بیماریهای مزمن ریوی، مانند بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)، آمبولی ریه یا پرفشاری خون ریوی
- بیماریهای قلبی
- دیابت
- چاقی
- بیماریهای کبدی
- افراد باردار
افرادی که تماس نزدیک با افراد در معرض خطر بالا دارند نیز باید دریافت واکسن را در نظر بگیرند. علاوه بر این، هر فردی که تمایل دارد از ابتلا به این بیماری پیشگیری کند، میتواند از واکسن استفاده کند. اگر در یکی از این گروهها قرار دارید یا درباره ابتلا به کووید-۱۹ نگرانی دارید، میتوانید درباره دریافت واکسن کووید-۱۹ با پزشک یا متخصص مراقبتهای سلامت خود مشورت کنید.
جمعبندی
با توجه به ادامه تغییر و انتشار سویههای جدید ویروس SARS-CoV-2، بهروزرسانی واکسنهای کووید-۱۹ نقش مهمی در حفظ محافظت در برابر بیماری دارد. چهار واکسن بهروزشده برای فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ با هدف مقابله با سویه XFG تأیید شدهاند و بهویژه برای افراد ۶۵ سال و بالاتر و افراد دارای بیماریهای زمینهای مورد توجه قرار گرفتهاند. اگرچه XFG معمولاً با بیماری شدیدتر از سایر سویهها همراه نیست، قابلیت انتقال بالای آن اهمیت پیشگیری و واکسیناسیون را همچنان مطرح میکند. افراد واجد شرایط میتوانند با توجه به شرایط سنی و وضعیت سلامت خود، درباره دریافت واکسن بهروزشده با پزشک یا متخصص مراقبتهای سلامت مشورت کنند.
