تا به حال برایتان پیش آمده که رنگ خون قاعدگی‌تان با همیشه فرق داشته باشد و با خودتان فکر کنید که آیا این تغییر طبیعی است یا می‌تواند نشانه یک مشکل باشد؟

در بیشتر موارد، تغییر رنگ خون قاعدگی طبیعی است و لزوماً نشانه بیماری یا مشکل جدی نیست. رنگ خون پریود ممکن است در طول روزهای قاعدگی تغییر کند و عواملی مانند میزان و سرعت جریان خون و مدت‌زمان باقی‌ماندن آن در رحم و واژن در این تغییر نقش داشته باشند.

بااین‌حال، گاهی تغییر رنگ خون قاعدگی می‌تواند با عفونت، تغییرات هورمونی یا برخی مشکلات زمینه‌ای مرتبط باشد و نیاز به بررسی پزشکی داشته باشد.

در این مطلب، با دلایل و معنای رنگ‌های مختلف خون قاعدگی، از قرمز و صورتی گرفته تا قهوه‌ای، خاکستری و نارنجی، آشنا می‌شویم. همچنین بررسی می‌کنیم که چه زمانی این تغییرات طبیعی هستند و چه زمانی بهتر است برای بررسی بیشتر با پزشک یا متخصص مراقبت‌های سلامت مشورت کنید.

چه عواملی باعث قهوه‌ای شدن خون قاعدگی می‌شوند؟

خون قاعدگی قهوه‌ای یا ترشحات قهوه‌ای معمولاً نشان‌دهنده خون قدیمی‌تری است که مدت بیشتری در رحم باقی مانده و فرصت اکسید شدن پیدا کرده است. این وضعیت بیشتر در ابتدا و انتهای دوره قاعدگی دیده می‌شود. زیرا در این زمان جریان خون آهسته‌تر است و خون مدت بیشتری طول می‌کشد تا از بدن خارج شود. هرچه خون مدت بیشتری در بدن باقی بماند، فرصت بیشتری برای اکسید شدن خواهد داشت و ممکن است رنگ خون قاعدگی به قهوه‌ای تغییر کند.

قاعدگی با خونریزی کم نیز ممکن است باعث مشاهده خون یا ترشحات قهوه‌ای شود. بااین‌حال، در برخی موارد، خون قهوه‌ای می‌تواند نشانه وجود مسئله دیگری باشد که در ادامه به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت.

بارداری

خون یا لکه‌بینی قهوه‌ای می‌تواند نشانه خونریزی لانه‌گزینی و یکی از علائم اولیه بارداری باشد. این خونریزی معمولاً حدود ۶ تا ۱۰ روز پس از تخمک‌گذاری رخ می‌دهد.

برخی دیگر از علائم و نشانه‌های احتمالی لانه‌گزینی عبارت‌اند از:

• گرفتگی یا درد خفیف شکم
• تورم یا حساس شدن سینه‌ها
• تهوع
• استفراغ

لوچیا (خونریزی پس از زایمان)

لوچیا (Lochia) به خونریزی پس از زایمان گفته می‌شود که معمولاً در ۴ تا ۶ هفته نخست پس از زایمان ادامه دارد. این خونریزی معمولاً در ابتدا شدید است، اما حدود روز چهارم به رنگ صورتی یا قهوه‌ای تغییر می‌کند و ممکن است ۵ تا ۹ روز ادامه داشته باشد.

سقط جنین از دست‌رفته

سقط جنین معمولاً با خونریزی قرمز روشن همراه است؛ اما در برخی افراد، نوعی سقط جنین خاموش رخ می‌دهد که به آن «سقط فراموش‌شده» نیز گفته می‌شود.

در سقط جنین سقط فراموش‌شده ، جنین یا رویان از بین می‌رود یا رشد آن متوقف می‌شود، اما بافت‌های بارداری بلافاصله از رحم خارج نمی‌شوند. در این شرایط معمولاً خونریزی شدید وجود ندارد و ممکن است تنها لکه‌بینی یا خونریزی قهوه‌ای تیره مشاهده شود.

دوران پیش‌یائسگی

نوسانات سطح استروژن در دوران پیش‌یائسگی می‌تواند بر پوشش داخلی رحم تأثیر بگذارد و در نتیجه، میزان، بافت و رنگ خون قاعدگی را تغییر دهد. این تغییرات ممکن است باعث مشاهده خون قاعدگی قهوه‌ای در زمان‌های مختلف چرخه قاعدگی شوند. خون قهوه‌ای معمولاً همان خون و بافت رحم است که به‌تدریج از بدن خارج می‌شود.

سندرم متابولیک تخمدانی چندغددی (PMOS)

 PMOS که با عنوان سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) نیز شناخته می‌شود، می‌تواند مانع تخمک‌گذاری شود. در این شرایط، پوشش داخلی رحم ضخیم می‌شود اما به‌درستی ریزش نمی‌کند و ممکن است باعث قاعدگی‌های خفیف یا قطع قاعدگی و همچنین مشاهده خون یا ترشحات قهوه‌ای بین دوره‌های قاعدگی شود.

سایر علائم PMOS ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• رشد بیش از حد موهای زائد
• افزایش وزن
• دشواری در باردار شدن
• آکنه

چه عواملی باعث قرمز تیره شدن خون قاعدگی می‌شوند؟

ممکن است هنگام بیدار شدن از خواب در صبح یا پس از مدتی دراز کشیدن، متوجه خون قاعدگی قرمز تیره شوید.

این رنگ قرمز تیره ممکن است به دلیل نیروی جاذبه ایجاد شود؛ زیرا باعث می‌شود خون برای مدتی در رحم باقی بماند، اما این مدت آن‌قدر طولانی نیست که خون اکسید شود و به رنگ قهوه‌ای تغییر کند.

همانند خون قاعدگی قهوه‌ای، خون قرمز تیره نیز می‌تواند با لوچیا (خونریزی پس از زایمان) و روزهای پایانی دوره قاعدگی مرتبط باشد.

چه عواملی باعث قرمز روشن شدن خون قاعدگی می‌شوند؟

خون قاعدگی قرمز روشن معمولاً زمانی دیده می‌شود که خون تازه و به‌طور پیوسته در حال خارج شدن از بدن باشد. برخی افراد در تمام طول دوره قاعدگی خون قرمز روشن دارند، در حالی که برای برخی دیگر این رنگ بیشتر در روزهای میانی قاعدگی دیده می‌شود.

اگر خون قرمز روشن بین دو دوره قاعدگی مشاهده شود، ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد، از جمله:

• عفونت‌های مقاربتی (STIs)، مانند کلامیدیا و سوزاک
• سایر عفونت‌ها، مانند واژینوز باکتریایی یا عفونت‌های قارچی
• پولیپ یا فیبروم رحم
• نوسانات هورمونی
• روش‌های پیشگیری از بارداری
• سقط جنین
• آدنومیوز

اگر بین دوره‌های قاعدگی دچار خونریزی یا لکه‌بینی می‌شوید، مهم است که با پزشک یا متخصص مراقبت‌های سلامت مشورت کنید؛ زیرا در برخی موارد این وضعیت ممکن است به بررسی و درمان پزشکی نیاز داشته باشد.

چه عواملی باعث صورتی شدن خون قاعدگی می‌شوند؟

خون قاعدگی صورتی معمولاً خونی است که با مایع دهانه رحم و سایر ترشحات واژن رقیق شده است؛ به‌ویژه اگر این وضعیت در ابتدای یا انتهای دوره قاعدگی رخ دهد. همچنین در روزهایی که شدت خونریزی کمتر است، ممکن است رنگ خون قاعدگی صورتی باشد.

لوچیا یا خونریزی پس از زایمان ممکن است به رنگ صورتی یا قهوه‌ای دیده شود.

سایر علل احتمالی خونریزی خفیف، لکه‌بینی یا مشاهده خون صورتی بین دوره‌های معمول قاعدگی عبارت‌اند از:

• کاهش سطح استروژن
• تخمک‌گذاری
• سقط جنین

چه عواملی باعث نارنجی شدن خون قاعدگی می‌شوند؟

ترشحات نارنجی در رنگ خون پریود ممکن است زمانی ایجاد شوند که خون با مایع دهانه رحم مخلوط شود؛ وضعیتی که اغلب طبیعی است. با این‌حال، خون قاعدگی نارنجی ممکن است با لکه‌بینی ناشی از لانه‌گزینی یا عفونت‌هایی مانند عفونت‌های مقاربتی نیز مرتبط باشد.

چه عواملی باعث خاکستری شدن خون قاعدگی می‌شوند؟

رنگ خون قاعدگی نباید خاکستری یا شبیه سفید مایل به خاکستری باشد. اگر خون یا ترشحات واژن به این رنگ دیده شوند، بهتر است با پزشک یا متخصص مراقبت‌های سلامت مشورت کنید؛ زیرا ممکن است به بررسی و درمان پزشکی نیاز داشته باشد.

خون یا ترشحات خاکستری واژن می‌تواند یکی از علائم عفونت‌هایی مانند واژینوز باکتریایی باشد. سایر علائم عفونت واژن ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• خارش
• ترشحات با بوی نامطبوع
• تب
• درد لگنی

ترشحات خاکستری همچنین ممکن است نشانه سقط جنین باشند. بافتی که از واژن خارج می‌شود ممکن است خاکستری، صورتی یا سفید باشد و بافتی رشته‌ای داشته باشد.

چه عواملی باعث سیاه شدن خون قاعدگی می‌شوند؟

مشاهده خون قاعدگی سیاه ممکن است نگران‌کننده باشد، اما در بسیاری از موارد، این خون در واقع خون قدیمی‌ای است که برای مدت طولانی در رحم باقی مانده و اکسید شده است. این خون ابتدا به رنگ قرمز تیره، سپس قهوه‌ای و در نهایت سیاه درمی‌آید. این حالت بیشتر در روزهایی که شدت خونریزی کم است، یعنی در ابتدای یا انتهای دوره قاعدگی، اتفاق می‌افتد.

در برخی موارد، ترشحات سیاه ممکن است نشانه باقی ماندن یک جسم خارجی در واژن باشد، مانند:

• تامپون
• وسایل جنسی
• کاپ قاعدگی
• وسایل پیشگیری از بارداری مانند دیافراگم و کلاهک دهانه رحم
• کاندوم

سایر علل احتمالی ترشحات سیاه عبارت‌اند از:

• بیماری التهابی لگن (PID)
• عفونت‌های مقاربتی (STIs)
• سقط جنین از دست‌رفته
• لوچیا یا خونریزی پس از زایمان

این موارد در صورت باقی ماندن یا درمان نشدن می‌توانند به‌مرور زمان پوشش داخلی واژن را تحریک کرده و باعث ایجاد عفونت شوند. در کنار ترشحات سیاه ممکن است علائمی مانند بوی نامطبوع، خارش یا بثورات پوستی در واژن و ناحیه فرج، تب و درد لگنی نیز مشاهده شود.

اگر احتمال می‌دهید جسمی در داخل واژن باقی مانده است یا علائم عفونت دارید، در اسرع وقت با پزشک یا متخصص مراقبت‌های سلامت مشورت کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

خون قاعدگی طبیعی می‌تواند از نظر رنگ و بافت، طیف متنوعی داشته باشد. بااین‌حال، اگر هر یک از موارد زیر را تجربه می‌کنید، بهتر است با پزشک مشورت کنید:

• چرخه‌های قاعدگی نامنظم که طول آن‌ها از یک ماه تا ماه دیگر به‌طور قابل‌توجهی تغییر می‌کند.
• چرخه‌های قاعدگی کوتاه‌تر از ۲۴ روز یا طولانی‌تر از ۳۸ روز.
• نداشتن پریود به مدت ۳ ماه یا بیشتر.
• همراه شدن خونریزی با علائم دیگری مانند درد شدید، ترشحات واژن، درد هنگام ادرار کردن یا خارش.
• خونریزی بین دو دوره قاعدگی.
• ورود به دوران یائسگی و شروع مجدد خونریزی.
• باردار بودن و مشاهده لکه‌بینی یا خونریزی.
• مشاهده ترشحات خاکستری در خون پریود که می‌تواند نشانه سقط جنین یا عفونت باشد.

پرسش‌های متداول

سخن پایانی

رنگ و بافت خون قاعدگی ممکن است از یک چرخه به چرخه دیگر یا حتی از یک روز به روز دیگر تغییر کند. این تغییرات به‌ویژه در برخی مراحل زندگی، مانند آغاز دوران قاعدگی یا نزدیک شدن به یائسگی، بیشتر دیده می‌شوند.

بیشتر تغییرات در رنگ خون قاعدگی نگران‌کننده نیستند؛ بااین‌حال، بهتر است به این تغییرات و هر علامت دیگری که همراه آن‌ها ظاهر می‌شود، توجه داشته باشید. اگر درباره وضعیت پریود خود نگرانی یا پرسشی دارید، در صحبت کردن با پزشک یا متخصص مراقبت‌های سلامت تردید نکنید.