نام رسمی: High-sensitivity C-reactive protein
اسامی مترادف آزمایش: hsCRP, High-sensitivity CRP, Ultra-sensitive CRP, Cardiac CRP, CRP for heart disease
از این آزمایش برای پیش بینی خطر ابتلا به بیماری قلبی استفاده میشود.
تست hs-CRP نسبتا جدید است و بسیاری از آزمایشگاهها هنوز این آزمایش را انجام نمیدهند. کارشناسان هنوز در مورد آیا این آزمایش برای یک جمعیت سالم باید درخواست شود، توافق ندارند. دستورالعملهای فعلی برخی کشورها مثل انگلستان در مورد ارزیابی خطر بیماری های قلبی عروقی استفاده از آزمایش hs-CRP را توصیه نمیکند.
نمونه مورد نیاز نمونه خونی سیاهرگی است و به آمادگی خاصی نیاز ندارد.
پروتئین واکنشی C یا (CRP) پروتئینی در خون است که در صورت وجود التهاب افزایش مییابد. سالهاست که از CRP به عنوان شاخص عفونت و التهاب مرتبط با بیماری استفاده میشود. اکنون پزشکان بر این باورند که آترواسکلروز (تجمع چربی در دیوارههای شریان، که “سخت شدن شریانها یا تصلب الشرائین” نیز نامیده میشود) یک فرآیند التهابی است. با این حال، التهاب ناشی از آترواسکلروز سطح پایینی از التهاب طولانی مدت است که تنها مقادیر کمی CRP تولید میکند. بنابراین، این تست به حساسیت بالاتری نسبت به تست های قبلی نیاز دارد تا افزایش های جزئی CRP را تشخیص دهد. بنابراین، این تست به عنوان CRP با حساسیت بالا یا hs-CRP شناخته می شود.
چگونه از این تست استفاده میشود؟
آزمایش hs-CRP به عنوان روشی برای پیشبینی خطر حمله قلبی یا سایر بیماریهای قلبی در افراد سالم پیشنهاد شده است. اگر نتیجه hs-CRP شما در بالای محدوده طبیعی باشد، ممکن است نشان دهد که در معرض خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی (کاردیوواسکولار) و سایر بیماریهای قلبی هستید.
افرادی که سالم به نظر میرسند اما نتایج hs-CRP را در ربع بالائی دامنه نرمال نتایج آزمایش دارند، 2 تا 4 برابر بیشتر از افرادی که در ربع پایینیِ مربوط به دامنه نرمال نتایج هستند، در معرض خطر ابتلا به انسداد عروق هستند.
مولکول CRP به خودیِ خود یک مولکول مضر در بدن نیست. سطح بالاتر CRP صرفاً نشانگر التهاب بالاتر از حد طبیعی است. از آنجایی که نیمی از حملات قلبی و سکته مغزی در بیمارانی اتفاق میافتد که سطح چربی بالایی در خون ندارند، اندازهگیری hs-CRP ممکن است به پزشکان در شناسایی بیمارانی که در معرض خطر هستند و ممکن است نیاز به درمان پزشکی برای کاهش خطر ابتلا به بیماریهای عروقی داشته باشند، کمک کند.
چه زمانی این آزمایش درخواست میشود؟
متأسفانه، هیچ توافقی در مورد اینکه دقیقاً چه زمانی باید از این آزمایش استفاده شود و چه کسی باید این آزمایش را انجام دهد وجود ندارد. هنوز در مورد ارزش آن اتفاق نظر وجود ندارد، اما این آزمایش توسط برخی به عنوان آزمایشی برای کمک به متخصصان قلب در ارزیابی خطر سندرم کرونری حاد (انسداد رگهای خونی در اطراف قلب) تبلیغ میشود. برخی از پزشکان از این آزمایش برای کمک به تصمیم گیری در مورد تجویز داروهای کاهش دهنده چربی برای کاهش خطر عروقی استفاده میکنند. در مواردی که قبلاً تصمیم برای شروع درمان کاهش چربی گرفته شده است، ممکن است با اندازه گیری hs-CRP چیز کمی به دست آید.
hs-CRP ممکن است به عنوان یکی از چندین آزمایش برای پروفایل خطر قلبی عروقی، اغلب همراه با آزمایشهای چربی (چربی) مانند آزمایشهای مختلف کلسترول و تری گلیسیرید درخواست شود. برخی از کارشناسان میگویند که بهترین راه برای پیش بینی خطر، ترکیب یک نشانگر خوب برای التهاب، مانند CRP، همراه با نسبت کلسترول تام به کلسترول خوب یعنی HDL است.
در حال حاضر هیچ دستورالعمل رسمی برای استفاده از hs-CRP به عنوان یک آزمایش در غربالگری خطرات قلبی عروقی وجود ندارد. با این حال، مطالعات اخیر نشان داده است که آزمایش hs-CRP ممکن است در شناسایی خطر در افراد سالم و همچنین در افرادی که علائم درد قفسه سینه دارند، مفید باشد.
نتیجه این تست چه چیزی را نشان میدهد؟
نتایج به طور کلی در مقیاس نسبی تفسیر میشوند. افرادی که بالاترین مقادیر را دارند، بیشترین خطر ابتلا به بیماری قلبی و کسانی که کمترین مقدار را دارند، با کمترین خطر مواجه هستند. این اغلب در پنجکها (سیستم پنج بخشی) بیان میشود و کسانی که در یک پنجم بالایی (بالاترین 20٪) قرار دارند، تقریباً دو برابر افرادی که در یک پنجم پایینی (20٪ پایین) قرار دارند، با خطر بیماری قلبی مواجه هستند.
اگر آزمایش hs-CRP را برای ارزیابی خطر بیماری قلبی انجام میدهید، سطوح خطر فعلی مورد استفاده عبارتند از:
کمترین ریسک: سطح hs-CRP کمتر از 2.0 میلی گرم در لیتر (mg/L) است.
بالاترین ریسک: سطح hs-CRP بیش از 2.0 میلی گرم در لیتر است.
این سطوح ریسک معیار قطعی ریسک نیستند زیرا شاخص ایدهآل CRP بالا به وضوح تعریف نشده است. همچنین، از آنجایی که سطح CRP افراد در طول زمان متفاوت است، توصیه میشود که از میانگین دو آزمایش که به طور ایدهآل با فاصله دو هفته از هم انجام میشود، برای ارزیابی خطر بیماری عروق کرونر استفاده شود.
درمان ها
در حال حاضر آزمایشگاههای نسبتا کمی آزمایش خون hs-CRP را انجام میدهند و همه آزمایشگاهها توانایی انجام آنرا ندارند. مصرف آسپرین یا پراواستاتین (داروی کاهش دهنده کلسترول) ممکن است سطح CRP را در خون کاهش دهد. هم آسپرین و هم پراواستاتین ممکن است به کاهش التهاب مرتبط با فرآیند آترواسکلروتیک کمک کنند. سایر داروها مانند داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (به عنوان مثال ایبوپروفن) و داروهای گلوکوکورتیکوئیدی نیز ممکن است غلظت CRP را در جریان خون کاهش دهند. از آنجایی که تستهای hs-CRP نشانگر یا مارکر التهاب را اندازهگیری میکنند، پزشکان باید در مورد رویدادهای پزشکی اخیر که ممکن است سطوح CRP را نیز افزایش داده باشند، مانند جراحی اخیر، آسیب بافتی، عفونت یا التهاب عمومی از شرایطی مانند آرتریت آگاه باشند.
تستهای hs-CRP و CRP سطوح یک مولکول را اندازهگیری میکنند. تست hs-CRP برای اندازهگیری سطوح پایین تر این مولکول طراحی شده است. افراد مبتلا به التهاب، مانند مبتلایان به آرتریت یا عفونت، نباید سطح hs-CRP را اندازهگیری کنند زیرا نتایج آنها را نمیتوان در زمینه بیماری قلبی در نظر گرفت. سطح CRP آنها آنقدر بالا است که برای hs-CRP نمیتوان آنرا به صورت معنیداری اندازهگیری کرد.
در شرایطی که حال عمومی و ظاهری بیمار خوب هست، چرا باید آزمایشاتی مانند hs-CRP برای پیش بینی بیماری قلبی انجام گیرد؟
حمله قلبی و سکته ممکن است زمانی اتفاق بیفتد که انتظارش وجود نداشته باشد. پزشک معالج باید اطلاعاتی را برای ارزیابی خطر حمله قلبی و سکته جمع آوری کند. این ممکن است شامل کلسترول و سایر آزمایشات لیپید و همچنین آزمایش hs-CRP باشد.
تفاوت بین تستهای CRP معمولی و hs-CRP چیست؟
هر دو آزمایش مولکول یکسانی را در خون اندازهگیری میکنند. hs-CRP برای افراد به ظاهر سالمی است که ممکن است در معرض خطر مشکلات قلبی باشند در حالی که آزمایش CRP یک آزمایش مهم برای تشخیص بیماریهای داخلی است که غالباً التهابی و عفونی هستند. با توجه به ماهیت آزمایش پروتئین واکنشی فاز حاد (CRP)، اندازه گیری آن در افراد به ظاهر سالم ممکن است در صورت وجود التهاب، سطح پایه را به عنوان عامل خطر CVD منعکس نکند. بنابراین لازم است در گزارش آزمایشگاهی مربوط به نتایج این تست نظریهای تفسیری همراه با آن درج شود:
Relative risk of future cardiovascular events based on hs-CRP testing is estimated. Due to acute-phase reactant nature of CRP, its measurement in apparently healthy individuals may not truly reflect the basal level as CVD risk factor, if inflammation is present.
